Toen Lena Öhlin voorzichtig opstond na de klap, had ze geen idee hoe ernstig haar verwondingen waren. Ze voelde alleen pijn, kou en een tintelend gevoel over haar hele lichaam. Ze stond midden in het bos, op 2 april 2022 - en ze was net van haar paard gegooid. Gelukkig had ze haar mobiele telefoon bij zich en kon ze hulp bellen.  

Pas in het ziekenhuis ontdekten artsen negen gebroken ribben, een gebroken sleutelbeen en een gebroken schouderblad. Ze was ook van top tot teen zwaar gekneusd. Toch waren alle betrokkenen het erover eens dat ze er nog goed vanaf was gekomen: haar hoofd was intact - en haar hersenen waren ongedeerd.   

Lena is ervan overtuigd dat de helm alles heeft betekend. Het verschil tussen leven en dood. Of het verschil tussen een (toegegeven pijnlijke) herstelperiode en een leven dat voor altijd veranderd is.   

Afbeelding: Lena’s helm na het ongeluk. De schade door de harde klap is duidelijk zichtbaar aan de buitenkant, maar de binnenkant kon de krachten opvangen en het hoofd beschermen. Deze keer eindigde het gelukkig goed.  

Lena Öhlin is stalmanager, rij-instructeur en fokker. Ze leeft haar leven omringd door paarden, heeft diepgaande kennis van hen en veel ervaring. Maar iedereen kan op elk moment van een paard gegooid worden - en dan hangt alles ineens af van de beschermende uitrusting.  

Twee weken na het ongeluk heeft Lena nog veel pijn en zijn haar dagen gevuld met vervolgafspraken bij de dokter, extra röntgenfoto’s en fysiotherapie. Ze heeft een lange periode van rust en herstel voor zich. Maar, zoals gezegd; het had erger kunnen zijn. Toen duidelijk werd hoeveel de helm had betekend voor de afloop van het ongeluk, realiseerde Lena zich dat ze haar nieuwe, pijnlijk verworven kennis wilde delen en hopelijk een verschil wilde maken in het leven van anderen. Haar blije enthousiasme straalt door het verhaal van haar verwondingen heen.  

"Iedereen moet zo’n helm kopen!" zegt ze nadrukkelijk. "Hij bleef de hele tijd op mijn hoofd zitten en bewoog niet! Ik wil dat mensen dat weten."  

Lena herinnert zich de klap op haar hoofd heel goed. De helm - een Lynx-model - weerstond de impact en bleef stevig op zijn plek totdat de ambulancebroeders hem verwijderden. Alles wat eromheen zat brak of werd opengesneden door het medisch personeel. Nu vertelt ze iedereen om haar heen graag hoe belangrijk het is om veiligheid voorop te stellen, een echt betrouwbare helm te dragen en hoogwaardige uitrusting te gebruiken.  

Best in Test - met verbeterde bescherming door Mips 

"Ik koos de helm omdat Folksam [een toonaangevende Zweedse verzekeringsmaatschappij] hem aanraadde," zegt ze. "Hij was ‘Best in Test’ in hun eigen, onafhankelijke onderzoek."   

Toch was Lena zich er destijds niet van bewust dat ze ook een helm met een geïntegreerd Mips-systeem had gekozen. Mips (Multi Directional Impact System) is een Zweedse uitvinding, ontworpen om de veiligheid verder te vergroten door een deel van de rotatiekrachten op te vangen waaraan het hoofd wordt blootgesteld na een schuine klap. Het systeem zit aan de binnenkant van de helm en bestaat uit twee lagen die lichtjes onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen. Het effect is dat het risico wordt verminderd dat de kinetische energie die ontstaat door een harde, schuine klap scheuren veroorzaakt in de gelachtige substantie van de hersenen. Bij de hersenen kunnen hele kleine verschillen grote, significante gevolgen hebben.  

De helm is nu afgekeurd - het is belangrijk om altijd een helm te vervangen die een klap heeft gehad! - en naar ons bij Back on Track gestuurd, zodat wij zelf kunnen zien hoe een helm eruitziet als hij echt zijn werk heeft gedaan.   

Feiten over Mips 

MIPS is een Zweedse uitvinding die de veiligheid van alle soorten helmen verbetert. Het systeem wordt aan de bovenkant van de helm gemonteerd en bestaat uit twee lagen die onafhankelijk van elkaar kunnen bewegen. Dit maakt het mogelijk dat de binnenkant van de helm lichtjes meebeweegt in de richting van de rotatiekrachten, als het hoofd een schuine klap krijgt.  

Een standaard rijhelm beschermt het hoofd door de energie van een harde klap op te vangen met meerdere lagen materiaal. Helmen worden vaak getest door frontale botsingen te simuleren. Dit werkt uitstekend als de helm van goede kwaliteit is; de schok wordt verspreid door de lagen materiaal en verdeeld over de helm. Het hoofd breekt niet, ook al breekt de helm wel.  

Een helm met Mips werkt op dezelfde manier - maar voegt ook een systeem toe om de krachten op te vangen die ontstaan wanneer het hoofd een schuine klap krijgt. Een klap vanuit een hoek bevat kinetische energie die ook een richting heeft. Een harde, schuine klap zorgt ervoor dat het hoofd na de impact heftig wordt geschud, waardoor de hersenen worden blootgesteld aan rotatiegeweld.   

De plotselinge beweging van het hoofd kan ervoor zorgen dat de hersenen een verdraaiing ondergaan. Impacten met rotatie zijn het meest schadelijk  

Krachten van dit soort kunnen ernstige gevolgen hebben, doordat ze grote schade veroorzaken door scheuren in de hersenen teweeg te brengen. De hersenen zijn bijzonder gevoelig voor dit soort vervorming, en de schokabsorberende vloeistof rondom de hersenen is niet voldoende om een klap met veel kinetische energie te compenseren.   

Hier wordt Mips effectief - door de bescherming die het hersenvocht biedt te versterken. Net als de met vloeistof gevulde ruimte binnen de schedel, absorbeert Mips een deel van de krachten van snelle rotatie. Wanneer het hoofd binnenin de helm mee kan bewegen in de richting van de beweging, worden de krachten die op de hersenen inwerken iets minder abrupt. Mips houdt dus rekening met zowel de fysiologische eigenschappen van de hersenen als met de manier waarop fysieke krachten erop inwerken. Dankzij deze eigenschappen kan Mips helpen de gevolgen van een ongeluk te verzachten.   

Bij Back on Track hebben we altijd de focus op veiligheid gehad. We waren zelfs een van de allereersten die MIPS (Multi-directional Impact Protection System) in onze rijhelmen integreerden. Dit betekent dat onze helmen nu al 15 jaar extra veilig zijn - iets wat ons meestal een eerste plek of een "goede keuze" oplevert in onafhankelijke tests.